TRI ODLIKOVANJA ZA “SRPSKI VERDEN”

U znak sećanja na stradanje Šapca i njegovih žitelja u Velikom ratu, u centru grada podignut je Spomenik tri odlikovanja. Jedinstvena priznanja koje je grad dobio, na ovom spomen obeležju podsećaju na slavne pretke i borbu za oslobođenje.

Grad stradalnik, od neprijateljske okupacije u Velikom ratu oslobođen je 2. novembra 1918. godine. Zbog velikih žrtava, razaranja ali i junačkog otpora, s ponosom nosi epitet “srpskog Verdena”. Paljen, rušen i opljačkan, broj žitelja tokom Prvog svetskog rata bio je prepolovljen.

– Neprijatelj nije poštedeo ni Sabornu crkvu koja je bila pretvorena u logor. Tokom trodnevnog granatiranja Šapca, u njoj je bilo zatočeno hiljadu stanovnika, ostavljenih bez hrane i vode. Brojna su svedočenja o mučenju i zločinima austrougarske soldateske nad nedužnim civilima, a hram je postao simbol stradanja – objašnjava Slaviša Marković, starešina Saborne crkve Svetih apostola Petra i Pavla.

Zbog stradanja i junaštva, Šabac je zaslužio tri ordena i poneo epitet srpskog Verdena. Odlikovan je francuskim Ratnim krstom sa palminom grančicom, češkoslovačkim Ratnim krstom i Karađorđevom zvezdom s mačevima četvrtog reda.

-Šabac je prvi grad van Francuske koji je dobio Ratni krst. Ordenje se čuva u Sobi stradanja u Narodnom muzeju, u kojoj je izloženo i oružje, fotografije i upotrebni predmeti koje je srpski vojnik imao tokom Velikog rata. Centralno mesto zauzimaju upravo odlikovanja koje je “srpski Verden” zaslužio – navodi Dejan Živanović, istoričar.

2008. godine, tik uz centralni gradski trg, podignut je i Spomenik tri odlikovanja. Rad je vajara Mije Tomanića, visok oko četiri metra, napravljen od kamena iz obližnjeg sela Varna. U bronzi izlivene replike sva tri odlikovanja, sa šlemom na vrhu spomen obeležja, sećaju na slavna vremena, stradanja i pobede.

                                                                                                S.Gajić

Comments are closed.